جزء هفدهم قرآن کریم شامل سورههای انبیا و حج است؛ محور انبیا، حمایت الهی از پیامبران و لزوم پیوند عقل با وحی است و در حج، اطاعت از فرمان خدا، وحدت مسلمانان و جنبه عبادیـسیاسی این فریضه تأکید میشود.
در بهار قرآن، پرونده «فانوس رمضان» به همراه شرح کوتاه و کاربردی از آیات قرآن کریم با بیان حجت الاسلام والمسلمین علی زارعی، استاد حوزه و کارشناس علوم قرآنی را میهمان سفرههای افطار شما فرهیختگان خواهیم بود.
بسماللهالرحمنالرحیم؛ جزء هفدهم قرآن کریم شامل دو سوره است: سورهی مبارکهی انبیا و سورهی مبارکهی حج.
سورهی مبارکهی انبیا در مکه نازل شده و دارای صد و دوازده آیه است. محور و موضوع اصلی این سوره، حمایت خداوند از پیامبران و تعالیم توحیدی آنان است. خداوند همواره از مؤمنان، پیامبران و جبههی حق در برابر باطل دفاع و دستگیری کرده است.
سورهی مبارکهی حج در مدینه نازل شده و هفتاد و هشت آیه دارد. موضوع اصلی آن، «دعوت به اطاعت از فرمان خداوند» و «مقابله با مخالفان دین» است.
در توضیح سورهی مبارکهی انبیا این نکته قابل توجه است که: عقل، ابزاری برای محاسبه و چراغی محدود است؛ کاربرد آن تا وقتی به وحی الهی متصل نشود، نمیتواند موجب هدایت بشر گردد.
تفکرِ پوزوتویستی صرفاً حسگرا، تجربهگرا و پندارگرایانه، باطل است. اعتماد مطلق به عقل و دیدن عقل بهعنوان تنها ابزار حقیقتیاب، انحرافی است؛ زیرا وجود انسانهای بهظاهر عاقل و فیلسوف ولی گمراه، خود دلیل بر محدودیت عقل است.
بسیاری از مخالفان پیامبران، خود را افراد عاقل و محاسبهگر میدانستند. آنان در حساب و کتابهای دنیوی موفق و پیروز بودند، اما چون عقلشان به وحی و حقیقت متصل نبود، ندای درونی پرستش خداوند را خاموش کردند و به پرستش سنگ و چوب روی آوردند.
عقل در برابر مشاهدهی معجزات، هیچ درک و پاسخی ندارد.
در آیهی ۷ سورهی مبارکهی انبیا، خداوند میفرماید:«فَاسْأَلوا أَهلَ الذِّکرِ إن کُنتُم لا تَعلَمون»
«اگر نمیدانید، از آگاهان بپرسید.»
این آگاهان، همان اهلِ ذکر هستند؛ یعنی انبیا و جانشینان آنان که به علم لدنی و وحی متصلاند و ارتباطی با ملکوت عالم دارند. خداوند دستور میدهد تا از آنان بپرسید، تا گمراه نشوید و در مسیر حق باقی بمانید.
اما در خصوص سورهی مبارکهی حج باید گفت: عبادت حج همچون نماز جمعه، نماز جماعت، جهاد و هجرت، یک واجب عبادی-سیاسی است. اهداف و فلسفهی این واجب الهی عبارت است از:
– تحقق اتحاد میان مسلمانان
– نمایش شکوه برادری و برابری
– آگاهی از احوال مسلمانان سراسر جهان
– برطرف کردن نیازهای مادی و معنوی برادران و خواهران دینی
– اعلام برائت از کفار و مشرکان
– توجه خاص به امام زمان (عج)
– تقویت و گسترش تقوا و ایمان به خدا
– و توجه بیشتر به مسئلهی معاد
در این بخش از قرآن، به سیر و سفر در زمین نیز توصیهی ویژه شده است. شایسته است انسان در این روزها مسئلهی سفر را مورد توجه قرار دهد و بیندیشد که چرا قرآن کریم بارها انسان را دعوت کرده است به اینکه: «سیروا فی الأرض» – در زمین سفر کنید و آثار گذشتگان را ببینید.
زیرا در این سیر و مشاهدهی آثار خلقت و تاریخ، درس، عبرت و معرفت نهفته است.
ثبت دیدگاه