جزء بیستونهم قرآن کریم مجموعهای از سورههای مکی است که با بیانی هشداردهنده و بیدارگر، انسان را به تفکر و ایمان دعوت میکند. در این آیات، قرآن بر اهمیت عقلانیت، پرهیز از تکذیب حقایق الهی و توجه به عبادت و تهجد تأکید ویژه دارد.
در بهار قرآن، پرونده «فانوس رمضان» به همراه شرح کوتاه و کاربردی از آیات قرآن کریم با بیان حجت الاسلام والمسلمین علی زارعی، استاد حوزه و کارشناس علوم قرآنی را میهمان سفرههای افطار شما فرهیختگان خواهیم بود.
بسماللهالرحمنالرحیم؛ در خدمت قرآن کریم، جزء بیست و نهم هستیم. شامل ۱۱ سوره و ۴۳۱ آیه. به غیر از سوره مبارکه انسان، همه این سورهها در مکه نازل شدند. چون تعداد سورهها زیاد هست، عرض کردم ۱۱ سوره، من سورهها را نام نمیبرم. این سورهها از سوره مبارکه ملک شروع میشود تا سوره مبارکه مرسلات.
در سوره مبارکه ملک، آیه ۱۰، قرآن میفرماید: «وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیر». مسئله عقلانیت در دین بسیار مورد توجه قرار گرفته. اگر کسی عقلانی زندگی نکند، خودش را عاقل، خودش را باکلاس، خودش را شخصیت میپندارد، در حالی که نیست. اگر کسی عقلانی زندگی نکند، بنا بر آیات قرآن کریم، از مقام انسانی هم افول میکند. عبادات خدا و بندگان خدا را به مسخره میگیرد. و قرآن فرمود: «إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُکْمُ الَّذِینَ لَا یَعْقِلُون»، این بدترین جنبنده نزد خدا خواهد شد. روز قیامت هم پشیمان میشود و این پشیمانی روز قیامت هم برایش فایده نخواهد داشت.
آیه ۱۰ سوره مبارکه ملک به همین داستان اشاره کرده و میفرماید که اینها روز قیامت میگویند: اگر ما حرف عقلا را گوش میکردیم، یا از عقلمان که رسول باطنی ما بود و خدا به ما داده بود، این چراغ عقل را روشن میکردیم، هیچوقت گرفتار آتش جهنم نمیشدیم. این یک آیه از اولین سوره این جزء بود.
یک آیه هم از آخرین سوره این جزء بیاوریم که سوره مبارکه مرسلات باشد. یک مطلب را هم در اینجا مورد توجه قرار بدهیم: حدود ۱۰ بار آیه «وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُکَذِّبِین» در این سوره تکرار شده. در سوره مبارکه مرسلات، ۱۲ بار در کل قرآن آمده که ۱۰ بارش در این سوره هست. «وای در روز قیامت به کسانی که تکذیب آیات الهی کردند.»
خداوند فرمود نماز بخوانید، آنها گفتند نماز چیست؟ خداوند فرمود روزه بگیرید، آنها گفتند روزه دیگر چیست؟ خدا فرمود حجاب و حیا داشته باشید، آنها گفتند حجاب و حیا دیگر چیست؟ خداوند فرمود صله رحم داشته باشید، آنها صله رحم را زیر سؤال بردند. خداوند فرمود حساب و کتابی هست، معادی هست، اصول دینی هست، فروع دینی هست، همه را زیر سؤال بردند و به هیچکدام از اینها عمل نکردند. قرآن میفرماید که اینها گرفتاری سختی در روز قیامت خواهند داشت.
پیشنهاد میشود که این جزء با تأکید قرآن در بحث عبادت و تهجد مورد تلاوت قرار بگیرد، که عبادت و تهجد از منظر قرآن چه اهمیتی دارد و چقدر توضیح شده است؟
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
ثبت دیدگاه