گذر از بحران‌های پیش‌رو با امید

بشر در سیر تکامل و کسب تجربه از طبیعت اینگونه آموخت که هر خزان و خاموشی، خود نوید روشنایی و حیات است. این درسی است که بشر از طبیعت گرفته و آن را در زندگی خود نهادینه کرده است. نوروز که نویدبخش بهار و تولد دوباره طبیعت است، در حقیقت آموزگار انسان برای گذر از تلخی‌ها به‌سوی جنبش و زندگی است.

قرآن مجید نیز به این حقیقت مشهود اشاره کرده و می‌فرماید «فاحیا به الارض بعد موتها» یعنی زمین را بعد مرگش زنده می‌کند؛ اینکه در صفحات کتاب تکوین که همان عالم هستی است و کتاب تکوین که قرآن مجید باشد بیان شده به ما اینگونه می‌گوید که انسان باید به آینده امید داشته باشد زیرا آنچه که می تواند برای ادامه زندگی و تاب‌آوری اجتماعی در برابر ناملایمات بما کمک کند همین امید داشتن به تغییر و تحول در روزهای پیش‌رو است.

به همین جهت شما وقتی به دعای منسوب به تحویل سال توجه می‌کنید می‌بینید که در مقام درخواست در بخش انتهایی دعا که جنبه نتیجه‌ای دارد به خداوند متعال می‌گوییم «حول حالنا الی احسن الحال»و این فراز دعا نوید بخش تحول و تغییر به‌سوی بهبود شرایط در آینده در سایه مرحمت الهی است.

از پیش کسی کار کسی نگشاید/امید، به کردگار می‌باید داشت

در دنیای پرهیاهوی امروز که استرس و نگرانی بخش جدایی‌ناپذیر زندگی شده، یافتن یک منبع آرامش پایدار آرزوی هر انسانی است. امید به خدا همان چشمه‌ای است که آرامش واقعی را به قلب‌ها سرازیر می‌کند. وقتی به جای دست و پا زدن در مشکلات و فرو رفتن در ناملایمات، آنها را به خدا می‌سپارید، بار سنگین اضطراب از روی شانه‌های شما برداشته می‌شود. این آرامش ناشی از اطمینان قلبی است که می‌دانید هیچ مشکلی بی‌راه حل نخواهد ماند و خداوند بهترین‌ها را برای شما مقدر می‌کند. این امید به خالق یگانه، به شما کمک می‌کند تا با دیدی بازتر و ذهنی آرام‌تر با چالش‌ها و بحران‌های پیش رو، روبرو شوید.

برای ایجاد امید به خداوند در حل مشکلات باید باورهای درستی نسبت به خداوند ایجاد کنید تا آن امید در وجودتان زنده شود و بتوانید نتایج خوبی از این امید به خداوند دست پیدا کنید.

ما در طول زندگی به واسطه باورهای اشتباه‌مان نسبت به خداوند در ذهن‌مان نتوانسته‌ایم هیچگاه آنگونه که باید و شاید از سختی‌ها عبور کنیم در حالی که خداوند که خالق ما است، اینگونه می‌فرماید «الا به ذکر الله تطمئن القلوب» یعنی آنچه که آرامش درونی برای ما می‌آورد، یاد خداست. این جمله، خود نور امید را در دل انسان روشن می‌کند که در کوران حوادث زندگی آنچه می‌تواند ما را به آرامش برساند، یاد خداست.

یکی از دلایل اینکه در فروعات فقهی، خودکشی از محرمات برشمرده شده و انجام‌دهنده آن به عذاب الهی گرفتار می‌شود، بدین خاطر است که عامل آن، امید خود را از خدا که خالق اوست، از دست داده و از این‌رو نباید در آن دنیا هم امیدی به رحمت حق داشته باشد.

داشتن امید باعث می‌شود که فرد با مشکلات زندگی، بیشتر و بهتر مقابله کرده و تمایل بیشتری به رفتارهای سالم از خود نشان ‌دهد. همچنین افسردگی و رویدادهای منفی زندگی برای کسانی که امیدوارتر هستند، شدت کمتری دارد و در واقع داشتن امید یک عامل بازدارنده در برابر خودکشی، افکار منفی و خودتحقیری است؛ چرا که یک فرد امیدوار تمایل بیشتری به رفتارهای سالم از خود نشان می‌دهد.

امید، انتظاری پویا برای دستیابی به اهداف و ناامیدی، نظامی از طرحواره‌های منفی است که فرد نسبت به خود و آینده‌اش دارد و او را از نشاط و خلاقیت باز می‌دارد و از او یک عنصر منفعل می‌سازد.

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که امید به عنوان درمانی الهی می‌تواند مداخله‌ای موثر در ارتقای سلامت روان جامعه ایفا کند. این روزها که در آستانه سال نو قرار داریم و سایه مشکلات و بحران‌ها بر ما طنین‌انداز شده، عمدتا انگیزه‌های ما به‌خاطر سردرگمی و نامفهوم‌بودن فردا و فرداها کمرنگ شده اما باید دانست آنچه به ما در این راه، جان دوباره می‌بخشد، امید به خداست. «صبغه الله و من احسن من الله صبغه» یعنی رنگ خدایی و چه رنگی از رنگ خدایی بهتر است!

حجت‌الاسلام ایمان ضرابی
پژوهشگر مذهبی