امام سجاد علیهالسلام در دعای ۴۴، ماه رمضان را «شهر الصیام»، «شهر الاسلام»، «شهر الطهور» و «شهر التمحیص» میخوانند؛ ماه تسلیم در برابر خدا، فضیلت ویژه امت اسلام، پاکی از گناه و خالصشدن از شرک و نفاق، برای حضور حقیقی در این ضیافت الهی.
ماه مبارک رمضان فرصتی بینظیر برای مناجات و نزدیک شدن به درگاه حضرت حق است. در این ماه نورانی، پرونده ویژه «طلوع بندگی» همراه با بخشهایی از دعاهای امام سجاد علیهالسلام در صحیفه سجادیه با بیان حجتالاسلاموالمسلمین سید عبدالرزاق پیردهقان، کارشناس صحیفه سجادیه، میهمان سفرههای افطار شما فرهیختگان خواهد بود.
بسم الله الرحمن الرحیم؛ روز وفات بانوی بزرگ اسلام، امّالمؤمنین حضرت خدیجه کبری سلاماللهعلیها است؛ این مصیبت را تسلیت عرض میکنیم و مقام عظیم آن بانوی مکرمه را گرامی میداریم و ثواب آنچه امروز گفته و شنیده میشود را به محضر آن بزرگوار تقدیم میکنیم.
در دعای چهل و چهارم صحیفه سجادیه، امام سجاد علیه السلام خداوند را حمد میکنند بر اینکه ماه مبارک رمضان را قرار داد؛ ماهی که اولین ویژگی آن «شهر الصیام» است.
از ویژگیهای دیگر این ماه که حضرت بیان میفرمایند، «شهر الاسلام» است. این تعبیر میتواند دو معنا داشته باشد:
معنای اول: اسلام به معنای تسلیم شدن؛ یعنی ماه مبارک رمضان، ماه تمرین تسلیم و اطاعت در برابر خداوند تبارک و تعالی است. انسان در این ماه میآموزد که امر الهی را بیچونوچرا بپذیرد و در برابر فرمان خدا خاضع باشد.
معنای دوم: اسلام به معنای دین اسلام؛ در این صورت، ماه رمضان ماه ویژه امت اسلام معرفی میشود.
بر اساس ظاهر این فراز، این معنا ظهور بیشتری دارد؛ چراکه در روایتی از امام صادق نقل شده است که فرمودند: «إِنَّ صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ لَمْ یَفْرِضِ اَللَّهُ صِیَامَهُ عَلَی أَحَدٍ مِنَ اَلْأُمَمِ قَبْلَنَا»؛ خداوند روزه ماه رمضان را بر امتهای پیشین واجب نکرده بود.
وقتی سؤال شد از حضرت که پس آیه «یا أیها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم» چگونه معنا میشود؟
حضرت فرمودند: «إنّما فَرَضَ اللّه ُ صیامَ شَهرِ رَمَضانَ علی الأنبیاءِ دُونَ الاُمَمِ، فَفَضَّلَ اللّه ُبهِ هذِهِ الاُمَّهَ، و جَعَلَ صیامَهُ فَرضا علی رسولِ اللّه ِ صلی الله علیه اله و علی امته»
روزه ماه رمضان بر پیامبران پیشین واجب بود، نه بر عموم امتهای آنان؛ و این فضیلتی است که خداوند به برکت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله به این امت عطا کرده است.
از همینرو شایسته است به دعای دوم صحیفه سجادیه رجوع کنیم که امام سجاد علیهالسلام در آن، خداوند را شکر میکنند که ما را در امت پیامبر خاتم قرار داد و این توفیق عظیم را نصیب ما ساخت.
از دیگر اوصافی که حضرت برای این ماه بیان میفرمایند، «شهر الطهور» است.
ماهی که انسان را پاک میکند. در این ماه، نفس کشیدن عبادت است، خواب عبادت است، و یک آیه قرآن خواندن برابر با ختم قرآن در ماههای دیگر دانسته شده است.
در روایات آمده است که در هر شب ماه رمضان هزار هزار نفر مورد آمرزش قرار میگیرند و در شبهای جمعه، در هر ساعتی هزار هزار نفر بخشیده میشوند.
این ماه، ماه پاک شدن از گناه است و نباید از کنار این تعبیر «شهر الطهور» به آسانی گذشت.
پس از آن، حضرت میفرمایند: «و شهر التمحیص»؛ تمحیص به معنای خالصسازی است، همانگونه که طلا را از ناخالصیها جدا میکنند. ممکن است «طهور» اشاره به پاک شدن از گناهان باشد و «تمحیص» اشاره به پاک شدن از شرک، نفاق و ناخالصیهای اعتقادی و درونی.
گاهی انسان وارد ماه رمضان میشود، روزه هم میگیرد و ظواهر را رعایت میکند، اما آنگونه که باید، در حقیقت ماه حضور پیدا نمیکند؛ ظاهرش در جمع است، اما دلش جای دیگر.
اگر انسان حقیقتاً وارد این ماه شود و با تمام وجود در آن حضور یابد، آنگاه هم طهارت حاصل میشود و هم تمحیص؛ هم پاکی از گناه و هم خلوص در ایمان.
از خداوند متعال میخواهیم ما را به حقیقت وارد این ماه مبارک کند و توفیق حضور حقیقی و بهرهمندی کامل از برکات آن را به ما عنایت فرماید.
آنچه گفته و شنیده شد را به بانوی مکرمه اسلام تقدیم میکنیم، همراه با صلوات بر محمد و آل محمد.
ثبت دیدگاه